Melon zimowy czyli azjatycki sposób na świeże warzywo w zimie.

Melon zimowy

Melon zimowy – dojrzały owoc pokryty woskowym nalotem.

Dzisiejszym bohaterem będzie owoc szeroko rozpowszechniony we wschodniej i południowo-wschodniej Azji. Uprawiany tam od kilku wieków, jest podstawą wyżywienia ludzi w zimie. Owoc ten to melon zimowy, zwany inaczej beninkazą szorstką lub beninkazą woskodajną, . Po angielsku zwany winter melon lub ash gourd, po rosyjsku voskovaja tykva (восковая тыква). A nazwa łacińska to Benincasa hispida.

Doskonale znosi długie przechowywanie. W dostępnych mi źródłach okres przechowywania jest określany na 1-3 lat (podobno najlepiej przechowywać w pomieszczeniach o temperaturze pokojowej). Ma szereg cennych wartości odżywczych i leczniczych. Jest niskokaloryczny – 100 g zawiera 13 kcal (dla porównania 100 g chleba to ok.260 kcal), zawiera dużo błonnika (10%), w dużych ilościach witaminy C oraz B2, ponadto witaminy B1, B6, B5, B3, B9. Zawiera cenne składniki mineralne takie jak : wapno, magnez, potas, fosfor, żelazo, miedź, cynk, mangan i selen.

Podstawowe własności lecznicze tego warzywa, to:

  • jest silnym antyoksydantem;
  • wzmacnia odporność organizmu na grypę i przeziębienie;
  • zmniejsza ryzyko udarów;
  • zapobiega bólom głowy;
  • poprawia jakość wzroku i chroni oczy przed wieloma chorobami;
  • poprawia przyswajanie pokarmów;
  • zawiera dużo błonnika, co zdecydowanie poprawia trawienie pokarmów;
  • rozpuszcza złogi cholesterolu, redukuje ilość cholesterolu w organizmie;
  • wzmaga funkcje poznawcze mózgu;
Melon zimowy - młody owoc.

Młody owoc melona zimowego – widać szczecinkę porastająca skórę owocu.

Jak uprawiać?

Owoce melona zimowego mają kształt owalny, mniej lub bardziej wydłużony. Średnica i długość owocu zależy od odmiany. Waga owocu dochodzi do kilkunastu kilogramów, w naszych warunkach jednak oscyluje wokół 5kg. Młode owoce są słodkawe, zielone, pokryte krótką szczecinką. Owoce dorosłe tracą słodycz, zanika szczecinka, a skóra owocu pokrywa się białym, woskowym nalotem.

Wymagania rośliny nie są wielkie, lubi glebę przepuszczalną, o odczynie obojętnym. Będzie bardzo wdzięczna za dodatek kompostu lub obornika jesienią roku poprzedniego. Nawożenie i podlewanie podobne jak dyni. Uprawiamy rośliny z rozsady przygotowanej w średniej wielkości doniczkach. Beninkaza nie lubi pikowania. Najlepiej sadzić do gruntu po 15 maja ze względu na wiosenne przymrozki. Zbiór październik-listopad. Rośliny można prowadzić płożące na ziemi lub przy pionowych konstrukcjach. Konstrukcje powinny być solidne, ze względu na ciężar owoców. Lubi miejsca ciepłe i słoneczne – ja w roku ubiegłym prowadziłem je w foliaku. W tym roku spróbuję również uprawy w otwartym gruncie.

Melon zimowy - młody owoc.

Melon zimowy – młody owoc.

 

Melon zimowy - dojrzały owoc pokryty woskowym nalotem.

Melon zimowy – dojrzały owoc pokryty woskowym nalotem.

 

Melon zimowy

Melon zimowy

Melon zimowy można w kuchni spożytkować na wiele sposobów:

  • z młodych owoców w Azji robią słodki napój – tak zwana herbatę z zimowego melona;
  • w Chinach i w Wietnamie używa się go jako dodatek do dań duszonych i zup przygotowanych na bazie wieprzowiny;
  • nie ma takiej opcji, żeby w Chinach jakieś warzywo nie było podawane w formie stir-fry, więc i do tego beninkaza jest również używana;
  • na Filipinach dodaje się melon zimowy do pikantnych zup i duszonego mięsa drobiowego;
  • w Indiach jada się również młode liście, młode pędy i wąsy czepne – jako dodatek do sałatek, jogurtu i paniru;
  • w Indiach wszystko da się podać w formie curry, więc również i beninkazę. Jest tam dodatkiem do mięsnych curry jak i również podstawą wegeteriańskiego curry z melona zimowego;
  • ma również melon zimowy zastosowanie w słodkich potrawach. Wspomnieć trzeba o ciasteczkach księżycowych, nadzieniu do ciast, nadzieniu do pierożków, je się go kandyzowanego;
  • Rosjanie polecają również melon zimowy w postaci bardzo zdrowej kiszonki;
  • nasiona po uprażeniu są bardzo smaczną przekąską;

Będę sukcesywnie próbował robić wiele różnych potraw z beninkazy i poinformuję Was jakie były efekty. Na razie próbowałem melona zimowego jako dodatek do rosołu z domowej kury. Wrzucone niewielkie cząstki do rosołu pod koniec jego gotowania, osiągnęły stan gotowy do spożycia po kilku minutach. Smak – bardzo delikatny, bardzo smaczny, przypominający nieco młode szparagi. Super…

Kot i melon zimowy - polubili się.

Kot i melon zimowy – miło spać w cieniu z dobrymi wibracjami…

4 Replies to “Melon zimowy czyli azjatycki sposób na świeże warzywo w zimie.”

  1. Bardzo ciekawe warzywo/owoc, jeszcze nie uprawiałam, może się skuszę w tym roku, jeśli znajdę nasiona tej odmiany. Dyni w rosole jeszcze nie próbowałam 🙂
    Pozdrowienia zostawiam.

    • Warzywo rzeczywiście warte zainteresowania, polecam. Należy do tej samej rodziny co dynie, jest jednym z ponad 120 rodzajów. Jeśli chodzi o walory kulinarne, to w niczym nie przypomina ono dyni. Choć pod względem uprawy – bardzo.
      Spróbuj uprawiać, nie jest to problem. Jeśli nie znajdziesz nasion, odezwij się, coś poradzimy 🙂
      Zbyszek

    • Beninkazę wysiewałem w trzeciej dekadzie kwietnia. Temperatura kiełkowania w pokoju była ok 25-26C. Wysiewane od razu do pojedynczych doniczek – jak to dyniowate, nie lubi przesadzania. Wysadzane do foliaka były po 20-tym maja (po ostatnich przymrozkach).
      Cieszę się, że próbujesz uprawy tego warzywa :). Daj znać jak Ci się udało. Zapraszam do odwiedzania bloga, niedługo zamieszczę pierwsze przepisy kulinarne z wykorzystaniem beninkazy.
      Pozdrawiam
      Zbyszek

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*